Bu makale Islahat Fermanı’nın kendisini ele almakla kalmıyor. Aynı zamanda Tanzimat Fermanı ve onun getirdiği çerçeveyle bağlarını da kuruyor. Konularımızla ilgili bu makale,  TÜSİAD’ın çıkarılmasına destek olduğu Tarih (1839-1939) kitabının içinden alınmıştır.

Islahat Fermanı (1856), Tarih Kitabı, TÜSİAD

“Eski Defterler” programının, “Tanzimat Fermanı” konulu bu bölümünde Cemil Koçak, Mehmet Ö. Alkan ve Hakan Erdem meseleyi enine/boyuna tartışıyorlar.

Programın 00:19 ve 02:57 dakikaları arasında, Tanzimat Femanı’nın ne olduğu ve fermanın kendi döneminde nasıl isimlendirildiği meselesi gündeme getiriliyor.

09:33-11:14 dakikaları arasındaysa niçin fermana ihtiyaç duyulduğu, III. Selim ve II. Mahmut’un askeri  reformlarının ve yalnızca bu alana yoğunlaşılmasının yetmeyeceği/yetmediği vurgusu yapılıyor.

Yine programın 26:45-34:00 dakikalarında, Tanzimat Fermanı’nın aslı ve fermanın aslı üzerinden yapılan tartışmaları görebiliyoruz. Burada fermanın içeriği, fermanın “çelişkileri” üzerinde duruluyor.

37:00-40:15 arasında ise, fermanda öne çıkan üç konu ele alınıyor. Öne çıkan konuların fermanda gündeme getirilişi ve aslında ne anlaşılması gerektiğine değiniliyor.

51:30-54:28 dakikaları arasında Cumhuriyet’in kurucu kadrolarının  Tanzimat’ı nasıl değerlendirdiği ve fermanın bugün nasıl değerlendirildiği arasındaki fark program katılımcıları tarafından ele alınıyor.

Son olarak 55:01-01:02:55 arasında ise, fermanın Osmanlı toplumuna ve yönetimine katkılarının neler olduğuna vurgu yapılıyor.

Tanzimat Fermanı’nın hem siyasal arka planını, hem fermanın kendisini hem de fermanın getirdiği değişiklikleri kendisine konu edilen bu makale, TÜSİAD’ın çıkarılmasına destek olduğu Tarih (1839-1939) kitabının içinden alınmıştır.

Tanzimat Fermanı (1839), Tarih Kitabı, TÜSİAD

Tanzimat FermanıTanzimat. Değişim Sürecinde Osmanlı İmparatorluğu

Cemil Koçak, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi‘nin 5′inci cildinde yer alan “II. Mahmut” başlıklı bu makalesinde, hem II. Mahmut dönemiyle III. Selim’in saltanat yılları arasındaki bağlantıları kuruyor hem de II. Mahmut dönemi iç ve dış politika gelişmelerini ele alıyor.

II. Mahmut (Cemil Koçak – Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi – Vol 5)

yeniçeri ocağı

III. Selim ve dönemi hakkında hazırlanan bu belgeselin 00:41-03:58 dakikaları arasında padişahın tahta çıktığı tarihte Osmanlı İmparatorluğu’nun durumu ve ayanlarla mücadeleye değiniliyor. Şevket Pamuk, merkezi devletin gelirlerini artırmak için konulan yeni vergilere dikkat çekiyor.

06:10-08:22 arasında ise III. Selim reformlarından önce ordunun durumu ve uluslararası ilişkilerde yeni bir dönemin başlamasına (örneğin ilk daimi elçinin yurtdışına gönderilmesi gibi) vurgu yapılıyor.

09:28-15:33 arasında da Nizam-ı Cedid reformları, ordudaki değişimler, imparatorluktaki teknolojik yenilikler, eğitim sistemine ve özellikle yeni teknik okulların açılmasına dair çabalar sözkonusu ediliyor. Bunlar olup biterken toplumsal yaşam da bütün bu değişikliklerden nasibini almaktadır.

Bu videonun sonuna denk düşen 20:20-23:10 arasında Nizam-ı Cedid reformlarının gerçekleştirilmesi için İrad-ı Cedid hazinesinden ve bu hazine için gündeme gelen özel vergilerden bahsediliyor.

III. Selim, kendisinden önce başlayan reform hareketlerine hız kazandıran ve bu reformları Nizam-ı Cedid başlığıyla, bir program dahilinde gerçekleştirmeye çalışan bir padişahtı. Erik Jan Zürcher, İletişim Yayınları’ndan çıkan Modernleşen Türkiye’nin Tarihi kitabının III. Selim’i ele aldığı bölümünde, hem III. Selim dönemi reformlarını inceliyor hem de III. Selim’i, dönemini ve reformlarını yine aynı  dönemin uluslararası bağlamı içinde değerlendiriyor.

III. Selim ve Nizam-ı Cedid Reformları (Zürcher, Erik Jan – Modernleşen Türkiye’nin Tarihi)

modernleşen türkiye'nin tarihi

III. Selim

Lale Devri üzerine İlber Ortaylı ile yapılan bu söyleşide, bizi ilgilendiren iki bölüm bulunuyor. İlki 00:17-00:35 saniyeleri arası… Ortaylı, burada, Lale Devri isminin nasıl verildiği konusunda bilgi veriyor.

Söyleşinin bizi ilgilendiren ikinci bölümü ise, 03:54-05:10 ve 08:46-10:30 dakikaları arası… Burada da, Lale Devri’nin Osmanlı tarihi içinde nasıl dönemlendirildiği, bu dönemde Osmanlı toplumundaki yeniliklerin neler olduğu, toplumun nasıl bir sosyalleşme yaşadığı, sivil mimarinin ve konut mimarisinin nasıl geliştiği ve hatta meydan çeşmelerinin ortaya çıkması/yayılması da İstanbul örneğinden hareketle anlatılmaktadır.

Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

Diğer 130 takipçiye katılın